Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel finansal danışmanlık değildir. Bu kavram için Yıllık Maliyet Oranı Nedir? Teklifleri Karşılaştırırken Neden Kritik? sayfasına da bakın.
Giriş: Hangi Metrik Doğru?
Kredi tekliflerinde iki ana maliyet metriği vardır: Yıllık Maliyet Oranı (YMO) ve Toplam Geri Ödeme. Biri yüzde olarak gösterir, diğeri toplam tutar. Hangisi daha önemli? Ne zaman hangisine bakmalı? Bu rehber, iki metriği doğru kullanma yöntemini anlatır. Pratik kontrol için Kredi Hesaplayıcı Kullanım Rehberi 001: Doğru Parametreyle Başlamak aracını inceleyin.
YMO (Yıllık Maliyet Oranı) Nedir?
YMO, kredinin tüm maliyetlerini (faiz + masraflar) içeren yıllık maliyet oranıdır.
Özellikleri:
- Yüzde olarak ifade edilir (%2.15 gibi)
- Tüm masrafları içerir
- Yıllık bazda gösterir
- Bankaların yasal zorunluluğudur (ilan ve tekliflerde)
Formül:
YMO = (Toplam Maliyet / Kullanılan Tutar) × (12 / Vade) × 100
Toplam Geri Ödeme Nedir?
Toplam geri ödeme, kredi süresince ödenecek toplam tutardır.
Özellikleri:
- TL cinsinden ifade edilir (150.000 TL gibi)
- Aylık taksitlerin toplamıdır
- Anapara + faiz + masrafları içerir
- Net maliyeti gösterir
Formül:
Toplam Geri Ödeme = Aylık Taksit × Vade
Karşılaştırma: Ne Zaman Hangi Metrik?
Senaryo 1: Aynı Vade, Farklı Bankalar
Kullanılacak metrik: YMO
| Banka | YMO | Toplam Geri Ödeme |
|---|---|---|
| A | %2.10 | 145.000 TL |
| B | %2.25 | 147.500 TL |
Karar: YMO düşük olan Banka A (maliyet avantajı net)
Senaryo 2: Farklı Vade, Aynı Banka
Kullanılacak metrik: Toplam Geri Ödeme
| Vade | YMO | Toplam Geri Ödeme |
|---|---|---|
| 24 ay | %2.05 | 135.000 TL |
| 36 ay | %2.15 | 142.000 TL |
Karar: Düşük toplam geri ödeme = 24 ay (ama taksit yüksek)
Not: Farklı vadelerde YMO karşılaştırması yanıltıcıdır. Daha uzun vade = genelde daha yüksek YMO.
Senaryo 3: Farklı Tutar, Aynı Vade
Kullanılacak metrik: YMO
| Tutar | YMO | Toplam Geri Ödeme |
|---|---|---|
| 50.000 | %2.20 | 72.500 TL |
| 100.000 | %2.15 | 142.000 TL |
Karar: YMO düşük olan 100.000 TL (ölçek avantajı)
YMO'nun Sınırlamaları
YMO her zaman doğru karar vermez:
- Vade farkı varsa: 24 ay YMO ile 48 ay YMO karşılaştırılamaz
- Farklı tutarlarda: 50.000 TL ile 200.000 TL aynı YMO'ya sahip olabilir ama maliyet farklıdır
- Erken kapama planı varsa: YMO, vade sonuna kadar ödeme varsayar
Toplam Geri Ödeme'nin Sınırlamaları
Toplam geri ödeme de tek başına yeterli değildir:
- Farklı vadelerde: 24 ay 140.000 TL ile 36 ay 145.000 TL karşılaştırılamaz (taksit farkı büyük)
- Bütçe uygunluğu: Düşük toplam ama yüksek aylık taksit, bütçeyi zorlar
Pratik Kullanım Rehberi
| Karşılaştırma Durumu | Kullanılacak Metrik | Neden? |
|---|---|---|
| Aynı vade, farklı banka | YMO | Normalize edilmiş maliyet |
| Farklı vade, aynı banka | Toplam Geri Ödeme + Aylık Taksit | Bütçe ve toplam maliyet dengesi |
| Farklı tutar, aynı vade | YMO | Oransal maliyet karşılaştırması |
| Erken kapama planı | Toplam Maliyet (YMO değil) | Vade kısalığı etkisi |
Örnek: Karışık Senaryo
Teklifler:
- Banka A: 100.000 TL, 36 ay, YMO %2.15, Taksit 3.800, Toplam 136.800
- Banka B: 100.000 TL, 48 ay, YMO %2.25, Taksit 3.050, Toplam 146.400
Analiz:
- YMO: A daha iyi (%2.15 < %2.25)
- Toplam: A daha iyi (136.800 < 146.400)
- Taksit: B daha iyi (3.050 < 3.800)
Karar:
- Gelir 15.000 ise → A (taksit %25.3, güvenli)
- Gelir 12.000 ise → B (taksit %25.4, güvenli; A %31.6 riskli)
Sık Yapılan Hatalar
YMO'yu faiz sanmak: YMO, faiz + masraflardır. Faizden yüksektir.
Farklı vadelerde YMO karşılaştırmak: 24 ay %2.0 ile 48 ay %2.2 karşılaştırması anlamsızdır.
Toplam geri ödemeyi tek kriter yapmak: 140.000 TL ile 145.000 TL arasında taksit farkı 500 TL ise, bütçe rahatlığı için 145.000 TL tercih edilebilir.
Kontrol Listesi
- Karşılaştırılan teklifler aynı vadeli mi?
- YMO'lar karşılaştırıldı mı?
- Toplam geri ödemeler karşılaştırıldı mı?
- Aylık taksitler gelirin %30'undan az mı?
- Erken kapama planı varsa, toplam maliyet hesaplandı mı?
- Farklı vadelerde toplam maliyet + taksit dengesi değerlendirildi mi?
Sonuç: İlk Adım
Teklif okurken önce vade tutarlılığını kontrol et. İkinci adım, aynı vadeli tekliflerde YMO'yu karşılaştır. Üçüncü adım, farklı vadelerde toplam geri ödeme ve aylık taksiti birlikte değerlendir. Unutma: YMO karşılaştırma aracıdır, toplam geri ödeme ise ödeyeceğin gerçek tutardır.
İlgili kaynaklar: